De Landelijke Praktijkdag kwam op me over als een druk bezocht en zeer geslaagd evenement met een zeer gevarieerd programma.

Ik mocht de "Roundtable Privacy" leiden net nadat ik het boeiende betoog van Hans Schönfeld van Amsterdam Amstelland had gehoord over 'Het onzichtbare zichtbaar maken, ICT, wetenschap en de politiefunctie'.

Schönfeld schetste een fraai beeld van nieuwe systemen zoals Blueview dat met onder meer koppelingen naar externe databanken van iedereen die op enigerlei wijze met de politie in aanraking komt op elk moment veel data beschikbaar zijn om de opsporing en eventuele aanhouding te ondersteunen.

Dit leek me een perfecte aanloop naar een discussie over privacy. Helaas dacht maar een klein deel van het publiek daar ook zo over, mede dat er maar liefst vijf boeiende andere parallelsessies waren. De caféachtige locatie was perfect voor de discussie en gelukkig nog goed gevuld met gemotiveerde bezoekers die wilden deelnemen aan de discussie.

De panelleden waren:
* Anne-will Duthler, lid van de Eerste Kamer voor de VVD
* Antoinettte van Wezel, werkzaam bij voorziening tot samenwerking Politie Nederland (vtsPN op het terrein van Architectuur en Justitiéle kaders
* Bart Schermer, jurist en lobbyist met het eigen bureau considirati en docent aan de Universiteit Leiden
* Arnoud Engelfriet, gespecialiseerd in internetrecht, en publicerend op de drukbezochte site Iusmentis met een goed bijgehouden weblog
* Sten Kalenda, 'geverifieerd hacker, docent en mede-oprichter en technisch directeur van TrustAlert, aanbieder van gecontroleerde toegangsomgevingen.

In m'n korte inleiding benadrukte ik dat het besef van privacy mede slecht ontwikkeld is vanwege begrippen en taal. Je kunt beter praten over`geheimen` die mensen naar gelang hun situatie, personen in de omgeving en tijdstip willen bewaren. We begonnen met de 10 minuten durende Privacy Matters die waarschuwt voor verregaande teloorgang van de privacy. De meningen over deze film waren mooi verdeeld, zowel in het publiek als in het panel.

Bekijkt u die film zelf maar eens en bepaal uw mening.

Je ziet in deze discussie extreme meningen staan tegenover elkaar staan:
1. Zogenaamde terrorismebestrijding heeft de privacy volledig uitgehold
2. Privacy is van volstrekt lagere orde dan veiligheid van burgers.

De politie heeft nog veel te veel last van privacywetten. Er is immers altijd een spanning tussen privacy en veiligheid. Hoe ver gaan we in het opgeven van democratische verworvenheden om ons veilig te kunnen voelen? Dat is volgens het panel al doorgeslagen, vooral in de Verenigde Staten. Anne-Wil Duthler vond het bemoedigend dat president Obama in zijn openingrede stelling nam tegen zijn voorganger en zei dat veiligheid niet betekent dat je democratische verworvenheden zo maar overboord kiepert. Zijn eerste daad was ook het ingrijpen bij Guantanamo Bay, de gevangenis en rechtsgang van vermeende terroristen die onwettig is. Maar zet hij de deur open naar een volgende aanslag gericht tegen zijn land? En wat dan met die privacy? Het hoofdargument tegen privacy: als je niets te verbergen hebt, hoef je je niet druk te maken. Geen van de panelleden was het hiermee eens.

Zo is Antoinettte van Wezel van de politie blij dat er van haar maar weinig op het internet te vinden is. Zij benadrukte steeds dat momenteel bij de politie ook voortdurend afwegingen worden gemaakt of de inzet van nieuwe methoden en technieken doelmatig genoeg is. Daarbij speelt privacy een belangrijke rol volgens Van Wezel.

Zo worden momenteel alle systemen die bij de politie in gebruik zijn tegen het licht gehouden om na te gaan of ze nog in de pas lopen met de wetten en regels ten aanzien van ondermeer privacy. Niet zelden is het moeilijk om oude systemen aan te passen aan nieuwe vereisten. Een volgende stelling was: 'De privacydiscussie is volslagen achterhaald'.

Ook hier staan twee meningen staan tegenover elkaar:
1. Privacy interesseert jongeren geen bal en terecht, want je hebt niets van waarde te verbergen als je je aan de wet houdt
2. Privacy moet helemaal opnieuw terug gewonnen worden voor komende generaties.

Je hebt alles te verbergen maar staat nu naakt voor het aangezicht van overheden en bedrijven. Volgens Bart Schermer, Arnoud Engelfriet en Sten Kalenda is de tweede stelling van toepassing op de huidige praktijk. Er is te weinig kennis over privacyschending en regels schieten tekort of worden met voeten getreden in de praktijk. Zij vinden dat er meer controle moet komen over het gebruik van persoonlijke data door zowel overheidsinstellingen als de politie als door bedrijven voor commerciële doeleinden. Hopeloos vindt het panel de situatie geenszins. Maar de panelleden kwamen tot de conclusie dat er een veel grotere inspanning nodig is om te bepalen wat we wel en niet wenselijk vinden aan nieuwe systemen. Soms is dat onmogelijk, zoals met de bewaarplicht voor telefonie- en internetdata die met Europese regels is opgelegd - en wel nut heeft voor politie en recherche.

Maar met iets als het Elektronisch Kind Dossier, waar misschien de politie straks wel mee wil koppelen om steeds jonger over de schreef gaande jongens adequater te kunnen bestrijden, is het oppassen geblazen. Het VVD-Eerste Kamerlid Dutler was geschrokken toen ze merkte dat in het dossier honderden data over kinderen kunnen komen die voor een periode van 34 jaar worden bewaard. Willen we dat?

Bekijk het filmpje op www.privacymatters.nl

Met dank aan Peter Olsthoorn (Journalist)